පරිසරීය සාධක ලිංගික සෞඛ්ය, ශෘංගාරාත්මක හැඟීම් හා චේතනාව, ප්රජනන සෞඛ්ය සහ ලිංගික තෘප්තිය මත ඇති කරන ගැඹුරු බලපෑම් පිළිබඳව විග්රහයක්.
හැඳින්වීම
ලිංගිකත්වය යනු මානසික, ශාරීරික, හැගීම් සහ සමාජීය අංග රැසකින් සමන්විත සංකීර්ණ මානව ක්රියාවලියකි. එය අප වටා පවතින පරිසරය සමඟ සෘජුවම සහ වක්රව සම්බන්ධ වේ. අප සිටින වාතාවරණය, පානය කරන ජලය, ඇසෙන ශබ්දය, නාගරික ජීවිතර, ස්වභාවික වනාන්තර සහ භූමි භාවිතය වැනි සාධක මෙන්ම දේශගුණික විපර්යාස හා ස්වභාවික සම්පත් හිඟය වැනි ගෝලීය අභියෝග, අපගේ ලිංගික සෞඛ්යය, ශෘංගාරාත්මක හැඟීම්, ප්රජනන හැකියාව සහ ලිංගික තෘප්තිය කෙරෙහි බලපායි.
විද්යාත්මක පර්යේෂණ පෙන්වා දෙන්නේ තිරසාර පරිසර භාවිතයන්ට සහ ස්වභාවික පරිසරය සමග කාලය ගත කිරීම ලිංගික යහපැවැත්ම, ආතතිය අඩු කිරීම සහ අන්යෝන්ය සමීපත්වය වැඩි කිරීමේ හැකියාව ඇති බවයි. “The Breath” අප මෙම සම්බන්ධතාවය ගැඹුරින් අධ්යයනය කරමින් සමස්තාත්මක සෞඛ්යය ප්රවර්ධනය කිරීම සඳහා කටයුතු කරනු ලබයි.
පරිසරීය සාධක හා ඒවායේ ලිංගික සෞඛ්යය මත වන බලපෑම
1. වායු දූෂණය හා ජල දූෂණය
වායු දූෂණය සහ ජල දූෂණය මානව ශරීරයේ අන්තරාසර්ග පද්ධතිය (Endocrine System) මත දැඩි බලපෑමක් ඇති කරයි. ප්ලාස්ටික් සහ රසායනික දූෂක නිෂ්පාදනවල ඇති BPA, ඩීටොක්සින සහ තවත් රසායනික ද්රව්ය ශරීරයට ඇතුළු වූ විට, ඒවා හෝමෝන සමතුලිතතාවය විනාශ කරයි. මෙය ලිංගික හෝමෝන වල නිපදවීම අඩු කිරීමට හේතු වන අතර, එමගින් ලිංගික චේතනාව (Libido) සහ ලිංගික ක්රියාකාරීත්වය අඩු වේ. කාන්තාවන් සහ පිරිමින් යන දෙපිරිසම මෙමගින් බලපෑමට ලක් වුවද, ගැබ්ගැනීමේ හැකියාව සහ ගර්භාෂ පිළිකා වැනි රෝග ඇතිවීමේ අවදානම වැඩි වීම විශේෂයෙන් කාන්තාවන් කෙරෙහි බලපානු ලබයි.
2. නාගරික පරිසරය හා ශබ්ද දූෂණය
නගරවල තදබදය, කුඩා නිවාස, පෞද්ගලික අවකාශයේ හිඟය සහ ශබ්ද දූෂණය යන සාධක ලිංගික තෘප්තිය සහ සමීපත්වය මත සෘණාත්මක බලපෑමක් ඇති කරයි. නිරන්තර ශබ්දය, ආලෝක දූෂණය සහ නාගරික ජීවිතයේ දැඩි තරඟකාරී බව මානසික ආතතිය ඇති කරන අතර, එය ලිංගික චේතනාව අඩු කිරීමට හේතු වේ. අධ්යයන් පෙන්වා දෙන්නේ හරිත අවකාශ (Green Spaces), උද්යාන සහ නිශ්ශබ්ද ප්රදේශ වලට පිවිසීම මානසික සුවය ගෙන දෙන අතර, ලිංගික චේතනාව, උද්දීපනය වැඩි කිරීමට උපකාරී වන බවයි.
3. පරිසර විනාශය හා දේශගුණික විපර්යාස
ස්වභාවික විපත්, ජලය හා ආහාර හිඟය, සහ පරිසර භීතිය (Eco-Anxiety) වැනි සාධක මානව චර්යාවන්ට බලපායි. ආර්ථික හා ජීවනෝපායන් තර්ජනයට ලක් වන විට, පවුල් සැලසුම් කිරීමේ තීරණ සහ ලිංගික හැසිරීම් වෙනස් වේ. මෙම අභියෝග විශේෂයෙන්ම කාන්තාවන්, LGBTQ+ සමාජය, සහ වෙනත් සීමාකාරී සමාජ කණ්ඩායම් අසාධාරණ ලෙස බලපායි. උදාහරණයක් ලෙස, ස්වභාවික විපත් ඇති වූ ප්රදේශවල මාතෘ මරණ අනුපාතය, කාන්තා ප්රජනන සෞඛ්ය සේවාවන්ට ප්රවේශය අඩාල වීම හේතුවෙන් වැඩි විය හැකිය.
මානසික හා හැසිරීම්මය බලපෑම්
- ස්වභාවික පරිසරයට නිරාවරණය වීම: වනාන්තර, සුන්දර වෙරළ තීරය සහ පර්වත යන ස්ථාන වලට පිවිසීම මානසික සුවය ගෙන දෙන අතර, ලිංගික යහපැවැත්ම, සමීපත්වය, මනෝභාවය සහ ලිංගික හැගීම් වැඩි කිරීමට උපකාරී වේ.
- පරිසරීය ආතතිකයන්: දූෂණය, දේශගුණික විපර්යාසයන්ගෙන් ඇති වන බිය සහ ආර්ථික අස්ථාවරත්වය ලිංගික ක්රියාකාරීත්වයේ අඩුවීම්, ලිංගික හැගීම් අඩු වීම සහ සබඳතාවල ඇතිවන ආතතිය ඇති කිරීමට හේතු විය හැකිය.
- ප්රතිකාරමය ප්රවේශයන්: නාගරික භූමියේ හරිතාවරණය වැඩි කිරීම, දූෂණය අවම කිරීම සහ පරිසර චිකිත්සාව (Nature Therapy) වැනි ක්රමවේද භාවිතා කිරීමෙන් ලිංගික තෘප්තිය සහ මානසික සුවය වැඩි කළ හැකිය.
සමාජීය හා සංස්කෘතික අංග
සමාජයේ පවතින ලිංගික අසමානතා, පිරිමි ආධිපත්යවාදී සමාජ සංකල්ප සහ පරිසරීය ආතතිය නිසා කාන්තාවන්ගේ සහ වෙනත් ලිංගික අනන්යතාවන් ඇති පුද්ගලයන්ගේ ලිංගික ස්වාධීනත්වය සහ ප්රජනන අයිතිවාසිකම් සීමා වී ඇත. එමනිසා, ලිංගික සෞඛ්යය ප්රවර්ධනය කිරීම සඳහා ලිංගික සංවේදී පරිසර ප්රතිපත්ති අත්යවශ්ය වේ.
පර්යේෂණ සහ ජීවන අත්දැකීම් ඔස්සේ පැහැදිලි වන්නේ අප වටා පවතින පරිසරය අපගේ ලිංගික සෞඛ්යය, ප්රජනන ප්රතිඵල, ලිංගික හැගීම්, සමීපත්වය සහ ලිංගික තෘප්තිය මත සෘජු බලපෑමක් ඇති කරන බවයි. දූෂණය, නාගරීකරණය, දේශගුණික විපර්යාස සහ ස්වභාවික සම්පත් හිඟය වැනි සාධක ලිංගික හා ප්රජනන යහපැවැත්ම අඩු කරයි.
හරිත අවකාශ සහිත නගර, තිරසාර පරිසර භාවිතයන්, ලිංගික සංවේදී ප්රතිපත්ති, පරිසර චිකිත්සාව සහ සතිමත් බව (Mindfulness) වැනි ක්රමවේද මගින් ලිංගික යහපැවැත්ම ප්රවර්ධනය කළ හැකිය. “the Breath” මෙම අරමුණු සාක්ෂාත් කර ගැනීම සඳහා පරිසර සංරක්ෂණය සහ ලිංගික හා මානසික යහපැවැත්ම එක්ව ගෙන යන සමස්තාත්මක ප්රජා සංවර්ධන කටයුතුවල යෙදේ.
පරිසරය සුරැකීම යනු අපගේම සෞඛ්යය සහ අපගේ සම්බන්ධතාවල ගුණාත්මක භාවය සුරැකීමට සමාන බව අවබෝධ කර ගැනීම වර්තමාන යුගයේ අවශ්යතාවයකි.
